• Głosem urzędu
• Z wizytą u...
• Zbudowali w...
• Między wierszami...

Główny Urząd Nadzoru Budowlanego: ruch budowlany w pierwszym półroczu 2009r. – w skrócie: W I połowie 2009 roku, w odniesieniu do analogicznego okresu roku poprzedniego, odnotowano spadek ogólnej liczby pozwoleń na budowę o 10%. /Najwięcej pozwoleń na budowę wydano w województwach: mazowieckim (15.384), wielkopolskim (11.909), małopolskim (9.717)./ Najwięcej obiektów budowlanych przekazano do użytkowania w województwach: mazowieckim (11.464), wielkopolskim (7.238), śląskim (5.650)./ W pierwszej połowie 2009 r. przekazano do użytkowania 63.020 obiektów budowlanych. Jest to 8% obiektów mniej niż w analogicznym okresie roku poprzedniego.

Pozwolenia na budowę.

W I połowie 2009 roku, w odniesieniu do analogicznego okresu roku poprzedniego, odnotowano spadek ogólnej liczby pozwoleń na budowę wydanych przez organy administracji architektoniczno – budowlanej. W I półroczu 2009 r. wydano ogółem 95.373 pozwolenia dla 103.639 obiektów budowlanych, podczas gdy w I połowie 2008 r. liczby te wynosiły odpowiednio – 105.443 pozwoleń dla 115.493 obiektów budowlanych. Ogółem zanotowano wiec spadek liczby pozwoleń na budowę o 10%. W 4 kategoriach odnotowano wzrost liczby decyzji o pozwoleniu na budowę: budowle wodne o 30%, obiekty infrastruktury transportu o 5%, budynki użyteczności publicznej o 2% oraz budynki zamieszkania zbiorowego o 1%. W 6 badanych kategoriach obiektów budowlanych nastąpił spadek liczby decyzji o pozwoleniu na budowę: budynki wielorodzinne o 20%, budynki jednorodzinne o 12%, budynki gospodarczo inwentarskie o 14%, budynki przemysłowe i magazynowe o 13%, rurociągi, linie telekomunikacyjne, itp. o 12% oraz obiekty pozostałe o 0,4%. W obszarze budynków mieszkalnych (tj. budynków jednorodzinnych i wielorodzinnych) nastąpił spadek liczby wydanych pozwoleń na budowę o 12,6%. Wydaje się, że przyczyną tego stanu jest obserwowany w kraju od ubiegłego roku kryzys gospodarczy. Natomiast znaczny wzrost liczby decyzji o pozwoleniu na budowę wystąpił w kategorii „budowle wodne” - o 30%. Należy przypuszczać, że było to spowodowane uruchomieniem programu „Infrastruktura i Środowisko”, wspieranym (do 2013r.) przez środki Unii Europejskiej oraz uruchomieniem rezerwy celowej dla „Programu dla Odry – 2006”. Spadek liczby wydanych pozwoleń na budowę w I półroczu 2009 r. w porównaniu do analogicznego okresu 2008 roku odnotowano w 15 województwach (największy - o 48% - w woj. kujawsko-pomorskim). Niewielki - 5 % wzrost liczby pozwoleń na budowę stwierdzono jedynie w województwie świętokrzyskim.

Obiekty budowlane oddane do użytkowania.

Dane statystyczne o liczbie obiektów budowlanych przekazanych do użytkowania pozwalają na określenie: realnego przyrostu nowych zasobów budowlanych, skali realizowanych robót i pośrednio długości trwania procesu budowlanego. Na podstawie badań ruchu budowlanego można stwierdzić, że cykl inwestycyjny, od wydania pozwolenia na budowę do zgłoszenia zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu lub uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie trwa przeciętnie od 1, 5 roku do 3 lat. Zatem liczba obiektów budowlanych oddanych do użytkowania jest pochodną, m.in. liczby pozwoleń na budowę wydawanych w latach poprzednich.

W pierwszej połowie 2009 r. przekazano do użytkowania 63.020 obiektów budowlanych. Jest to 8% obiektów mniej niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. Należy podkreślić, że tendencja ta była obserwowana już w I połowie 2008r. (również o 8 % mniej niż w I połowie roku 2007). Liczba oddawanych do użytkowania budynków mieszkalnych (jednorodzinnych i wielorodzinnych) zmniejszyła się ogółem o 5% - z 35.153 w I pół. 2008r. do 33.493 w I pół. 2009r. Należy jednak zwrócić uwagę, że samych budynków wielorodzinnych oddano o 14% więcej, natomiast jednorodzinnych o 6% mniej. Przyczyny tych wahań mogą być wielorakie. Przede wszystkim można przypuszczać, że kryzys gospodarczy spowodował ostrożność w inwestowaniu przez osoby fizyczne, a także zauważalny od jakiegoś czasu spadek cen mieszkań przy jednoczesnych trudnościach w pozyskaniu kredytów spowolnił realizacje nowych domów jedno i wielorodzinnych. Jakkolwiek stwierdza się 14% wzrost liczby domów wielorodzinnych oddawanych do użytku, w liczbach bezwzględnych oznacza to jedynie o 206 budynków więcej w skali całego kraju. Wzrost ten jest wiec nieznaczny i mógł być spowodowany „poślizgami” w realizacji obiektów.

Struktura obiektów oddawanych do użytkowania według ich kategorii, zachowuje tendencje występujące w latach poprzednich. Zdecydowanie najwięcej przekazywanych jest do użytkowania budynków jednorodzinnych. Jest to podstawowa kategoria, która stanowi 51% wszystkich obiektów oddanych do użytkowania w pierwszym półroczu 2009 roku. W stosunku do analogicznego okresu roku 2008 nastąpił wzrost w 4 badanych kategoriach: budynki wielorodzinne o 14%, rurociągi, linie telekomunikacyjne, itp. o 14%, budynki zamieszkania zbiorowego o 11% oraz budowle wodne o 5%. W 6 kategoriach odnotowano spadek: budynki gospodarcze o 20%, budynki przemysłowe i magazynowe o 19%, budynki użyteczności publicznej o 10%, budynki jednorodzinne o 6%, obiekty infrastruktury transportu o 6% oraz obiekty pozostałe o 24%.

Spadek liczby obiektów oddanych do użytkowania w I pół. 2009r. w porównaniu do analogicznego okresu I pół. 2008r. odnotowano w 11 województwach (największy - o 25% w woj. warmińsko-mazurskim). Wzrost stwierdzono w 5 województwach (największy - o 21% w woj. podlaskim).

Decyzje legalizujące.

Badania dotyczące liczby decyzji legalizujących samowole budowlane prowadzone są od 2006 r. Możliwość doprowadzenia do stanu zgodnego z obowiązującym prawem bez konieczności dokonywania rozbiórki, po wniesieniu odpowiedniej opłaty legalizacyjnej w zależności od kategorii obiektu, dała nowelizacja ustawy -Prawo budowlane wprowadzona ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718).

W I półroczu 2009r. z możliwości legalizacji skorzystano w 317 przypadkach. Największy udział zarówno ilościowy, jak i procentowy miały budynki jednorodzinne – 89 decyzji (28% wszystkich decyzji legalizujących) oraz budynki gospodarczo – inwentarskie – 66 decyzji (21% wszystkich decyzji legalizujących). Ponadto wydano po 37 decyzji legalizujących dla: budynków wielorodzinnych, budynków użyteczności publicznej oraz budynków przemysłowych i magazynowych (co stanowi po 12% wszystkich decyzji dla wymienionych wy-ej rodzajów budownictwa). W I półroczu 2009r. wydano 2.678 nakazów rozbiórek, w tym 1939 z art. 48, 50a i 51, oraz 739 z art. 67 Prawa budowlanego. Wykonano 1.500 rozbiórek obiektów, w tym 1.078 z art. art. 48, 50a i 51, a zalegalizowanych zostało 317 obiektów. Wynika z tego, że tylko część toczących się postępowań w sprawie naruszenia obowiązujących przepisów kończy się legalizacją. Wielu inwestorów wybiera rozbiórkę, aby nie wnosić wysokiej opłaty legalizacyjnej. W porównaniu z analogicznym okresem 2008r. liczba obiektów zalegalizowanych zmalała o 59%. W stosunku do wszystkich obiektów przekazanych do użytkowania w I półroczu 2009 r. - obiekty zalegalizowane stanowią 0,5 %.

Rozbiórki obiektów budowlanych.

Problematyka rozbiórek obiektów budowlanych została ujęta w zestawieniach obejmujących: decyzje nakazujące rozbiórkę obiektów, wszczęte postępowania egzekucyjne oraz wykonane rozbiórki. Zebrane dane:

- dostarczają informacji o liczbie rozbiórek i ich strukturze, w podziale na budynki mieszkalne i inne obiekty budowlane;

- pozwalają na analizę stopnia przestrzegania w praktyce przepisów Prawa budowlanego, a zwłaszcza skuteczności regulacji dotyczącej tzw. samowoli budowlanej, określonej w art. 48 ustawy - Prawo budowlane, z uwzględnieniem możliwości jej legalizacji na warunkach określonych w znowelizowanych przepisach ustawy Prawo budowlane;

- są podstawą oceny działania obowiązującej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dane o rozbiórkach wykonanych, z podziałem na rozbiórki wykonane przez zobowiązanego oraz w drodze wykonania zastępczego);

- stanowią jedno z kryteriów oceny stanu zasobów budowlanych w kraju, z uwzględnieniem zasobów mieszkaniowych (dane dotyczące nakazów rozbiórek orzeczonych na podstawie przepisów z rozdziału 6 Prawa budowlanego, tzn. ze względu na niewłaściwy stan techniczny budynków).

Decyzje nakazujące rozbiórkę wykazane zostały według określonych przypadków naruszenia przepisów Prawa budowlanego. Dotyczy to budowy bez pozwolenia (art. 48), budowy prowadzonej niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę (art. 50a i 51) oraz niewłaściwego utrzymania obiektów budowlanych (art. 67).

W pierwszej połowie 2009r. ogólna liczba wydanych nakazów rozbiórki wzrosła o 18% w porównaniu do I połowy 2008 roku. Porównanie wydanych nakazów rozbiórki w aspekcie różnych przyczyn przedstawia się następująco: samowola budowlana, tj. budowa bez pozwolenia o 43% więcej, budowa niezgodna z warunkami pozwolenia na budowę o 4% więcej oraz niewłaściwe utrzymanie obiektów budowlanych o 7 % mniej. Najwięcej nakazów rozbiórki wydano w województwach: mazowieckim – 346 i śląskim – 328. Najmniej decyzji nakazujących rozbiórkę wydano w województwie opolskim – 51. W porównaniu do I połowy 2008r., spadła o 3% ogólna liczba wszczętych postępowań egzekucyjnych. Dla poszczególnych przypadków naruszeń prawa budowlanego zmiany przedstawiają się następująco: samowola budowlana o 2% mniej, budowa prowadzona niezgodnie z warunkami pozwolenia o 20% mniej oraz niewłaściwe utrzymanie obiektu o 3% więcej.

Rozbiórki wykonane.

Liczba rozbiórek wykonanych w pierwszym półroczu 2009 roku wzrosła o 31% w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Podobnie, jak w I półroczu 2008 roku najwięcej rozbiórek wykonano z powodu samowoli budowlanej, tj. budowy bez wymaganego pozwolenia. Z tego tytułu w I półroczu 2009 roku wykonano 969 rozbiórek, co stanowi 65 % wszystkich wykonanych rozbiórek. Z uwagi na nieprawidłowe utrzymanie obiektów budowlanych rozebrano o 6% obiektów więcej niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. Liczba rozbiórek z tytułu budowy niezgodnej z warunkami pozwolenia na budowę wzrosła nieznacznie ze 107 w I półroczu 2008 roku do 109 w I półroczu 2009 roku. Wzrosła natomiast znacznie, bo o 52%, liczba rozbiórek z tytułu budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę. W rozbiórkach wykonanych, znikomy procent stanowią wykonania zastępcze. Stanowią one zaledwie 1, 5% wszystkich rozbiórek, choć oznacza to wzrost o 92% w stosunku do I półrocza 2008 roku.

Podsumowanie.

Wyniki badań ruchu budowlanego w pierwszym półroczu 2009 roku pozwalają na następujące stwierdzenia:

Generalnie zauważa się pewien spadek aktywności inwestorów, zwłaszcza w dziedzinie budownictwa mieszkaniowego, gdzie na skutek kryzysu maleje popyt na niektóre rodzaje mieszkań czy budynków.

W innych dziedzinach budownictwa trudno sprecyzować pewne wnioski; tendencje są zmienne, inwestycje zależne są od środków pochodzących z budżetu, pomocy unijnej, lub innych kredytów światowych czy europejskich.

Spadła liczba decyzji legalizacyjnych, znamienne wydaje się, że obok dotychczas najczęściej legalizowanych grup budynków – czyli jednorodzinnych i gospodarczych - pojawiło się więcej przypadków legalizacji budynków użyteczności publicznej, budynków wielorodzinnych oraz budynków przemysłowych i magazynowych. Przyczyny mogą być dwojakie: pośpiech w realizacji takich obiektów powodujący naruszenia przepisów budowlanych lub (i) wzrost aktywności działań służb nadzoru budowlanego nad budownictwem innym niż mieszkaniowe, ogólny spadek liczby decyzji legalizacyjnych, przy jednoczesnym wzroście liczby nakazów rozbiórek i rozbiórek wykonanych, dodatkowo przemawia za stwierdzeniem, że nastąpił wzrost aktywności służb nadzoru budowlanego, a także poprawa jakości tych działań.

Zestawienie tabelaryczne:

A-     pozwolenia na budowę wydane w I półroczu 2009r.

B-      liczba obiektów, na które zostały wydane pozwolenia na budowę w I półroczu 2009r.

C-      obiekty budowlane do użytkowania w I półroczu 2009r.

Badania ruchu budowlanego są prowadzone w Głównym Urzędzie Nadzoru Budowlanego od 1995 roku. Podstawą tych działań jest ustawa z dnia 29 czerwca 1995 roku o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439 z pózn. zm.), która określa zasady i sposób prowadzenia badań, gromadzenia oraz opracowywania zebranych danych, a także udostępniania i rozpowszechniania wyników, jako oficjalnych danych statystycznych. Analizy dotyczące obiektów budowlanych przekazanych do użytkowania oraz rozbiórek, realizowane są w ramach programu badan statystyki publicznej, natomiast analizy pozwoleń na budowę - prowadzone są jako badania własne, pomocne dla realizacji zadań statutowych Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zbierane informacje dotyczą liczby wydanych decyzji administracyjnych oraz liczby obiektów objętych pozwoleniami na budowę. Dane źródłowe pochodzą ze sprawozdań urzędów wojewódzkich i starostw powiatowych oraz wojewódzkich i powiatowych inspektoratów nadzoru budowlanego. Materiał statystyczny z województw przesyłany jest do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego dwa razy w roku, do 15-ego następnego miesiąca po zakończeniu półrocza kalendarzowego. Informacje zbiorcze przedstawiane są w tabelach wynikowych i na wykresach, według poszczególnych kategorii obiektów budowlanych. Kategorie te ustalone zostały na podstawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, dostosowanej do klasyfikacji europejskiej EUROSTAT wprowadzonej 1 stycznia 2000 r. na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 1999 r. w sprawie określenia wzorów formularzy sprawozdawczych, objaśnień co do sposobu ich wypełniania oraz wzorów kwestionariuszy i ankiet stosowanych w badaniach ustalonych w programie badań statystycznych statystyki publicznej na rok 2000 (Dz. U. z 1999 r. Nr 112, poz. 1318).

Źródło: Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, informacja prasowa.

Redakcja , 01.09.09